Schijnzelfstandigheid, echt uitgelegd.
De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid. Ken de criteria, weet wat een naheffing kan betekenen, en kies opdrachten die je zelfstandigheid ondersteunen.
Laatst bijgewerkt · November 2026
De drie kerncriteria
Uit het Deliveroo/Uber-arrest: (1) gezag en werkinhoudelijke sturing, (2) organisatorische inbedding in de klant, (3) ondernemersrisico. De Belastingdienst weegt alle drie integraal, niet elk criterium apart.
2025: zachte landing
Geen boetes in 2025 als je aantoonbaar stappen zet om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Naheffing kan wel, maar niet met terugwerkende kracht vóór 1-1-2025 als er geen sprake is van opzet.
2026: vergrijpboetes mogelijk
Bij opzet of grove schuld kan de Belastingdienst vergrijpboetes opleggen. Verzuimboetes en bedrijfsbezoeken blijven onder de zachte landing. Zorg dus voor bewijs van je zelfstandigheid.
Modelovereenkomsten
Nog geldig t/m 31-12-2029. Belangrijke waarschuwing: een modelovereenkomst beschermt alleen als de werkelijkheid ermee overeenkomt. Papier is geen verdediging tegen een gezagsverhouding in de praktijk.
BV-constructie biedt geen bescherming
Een BV oprichten om onder de DBA uit te komen werkt niet. De Belastingdienst kijkt door de rechtsvorm heen naar de feitelijke arbeidsrelatie.
Praktische zelftest
Werk je voor meerdere opdrachtgevers? Bepaal je zelf hoe je het werk doet? Loop je financieel risico bij tegenvallers? Investeer je in tools en scholing? Hoe meer 'ja', hoe steviger je zelfstandigheid.
VBAR, verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties
Het VBAR-wetsvoorstel wordt uitgekleed: het verduidelijkingsdeel is in maart 2026 geschrapt. Wat overblijft is het rechtsvermoeden werknemerschap bij een laag uurtarief.
- Grens rechtsvermoeden: €36/uur (peildatum 1-1-2026, geïndexeerd naar €38).
- Tweede Kamer aangenomen 21-4-2026, Eerste Kamer 16-6-2026.
- Werk je onder deze grens? Dan wordt vermoed dat je werknemer bent, jij moet het tegenbewijs leveren.
Wet BAZ en Zelfstandigenwet
De aangekondigde Zelfstandigenwet vervangt op termijn de Wet DBA en introduceert een zelfstandigentoets én werkrelatietoets. Koppeling aan de verplichte AOV (Wet BAZ, invoering 2030) ligt voor de hand.
Impact op de markt
In Q1 2025 stapten 59.000 zzp'ers over naar loondienst (47.000 flexibel, 12.000 vast). CBS meldt over heel 2025 een daling van 62.000 hoofdbaan-zzp'ers, voor het eerst in jaren. Sterkste daling: zorg (−9,7%), handel/horeca (−8,6%) en onderwijs (−8,8%).